In het kort
- Verplicht zijn de zorgverzekering, WA voor je bedrijfsauto en voor sommige beroepen een BAV.
- Een AVB dekt schade bij anderen, een BAV fouten zoals verkeerd advies.
- Als zelfstandige ben je niet automatisch verzekerd bij arbeidsongeschiktheid.
- De basisverzekering arbeidsongeschiktheid is in oktober 2026 nog een wetsvoorstel.
Welke verzekeringen heb je als startende ondernemer echt nodig? Verplicht zijn alleen de zorgverzekering, een WA-verzekering als je een (bedrijfs)auto hebt en voor een paar beroepen een beroepsaansprakelijkheidsverzekering. Daarnaast zijn er verzekeringen die niet verplicht zijn, maar die je beschermen tegen risico’s die je bedrijf of je inkomen kunnen raken, zoals aansprakelijkheid en arbeidsongeschiktheid. Hieronder lees je per verzekering wat die dekt en hoe je bepaalt wat bij jouw situatie past.
Als werknemer regelt je werkgever veel voor je. Als zelfstandige ben je zelf verantwoordelijk. Dat betekent ook dat je zelf moet inschatten welke risico’s je wilt afdekken en welke je zelf kunt dragen. Er bestaat geen standaardpakket dat voor iedereen klopt: een kapper heeft andere risico’s dan een bouwvakker of een tekstschrijver.
Verzekeringen als startende ondernemer: welke zijn verplicht?
Het aantal wettelijk verplichte verzekeringen is beperkt. Volgens Ondernemersplein van de overheid gaat het om:
- Zorgverzekering. Iedereen die in Nederland woont, moet een basiszorgverzekering hebben. Dat verandert niet als je ondernemer wordt.
- WA-verzekering voor je auto. Heb je een bedrijfsauto, dan moet die minimaal WA verzekerd zijn.
- Beroepsaansprakelijkheid voor bepaalde beroepen. Voor onder meer financieel adviseurs, advocaten, accountants, notarissen en architecten is een beroepsaansprakelijkheidsverzekering wettelijk verplicht.
Daarnaast kan een verzekering verplicht zijn omdat een beroepsorganisatie of opdrachtgever dat eist. Veel opdrachtgevers vragen bijvoorbeeld om een bewijs van een aansprakelijkheidsverzekering voordat je aan het werk mag. Ook kan een bank bij de aankoop van een bedrijfspand een opstalverzekering eisen. Volksverzekeringen, zoals de AOW, betaal je als zelfstandige via je inkomstenbelasting.
Aansprakelijkheidsverzekeringen: bedrijf en beroep
Een aansprakelijkheidsverzekering is voor de meeste starters de eerste verzekering om naar te kijken. Er zijn twee varianten die vaak door elkaar worden gehaald.
Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
Een AVB dekt schade die jij of je personeel bij een ander veroorzaakt. Denk aan een schilder die per ongeluk de vloer van een klant beschadigt, of een product dat letsel veroorzaakt. Volgens Ondernemersplein vallen onder meer schade door je werk of je producten, schade aan geleende of gehuurde spullen en schade aan gebouwen er meestal onder. Niet gedekt zijn meestal schade aan jezelf of je eigen bedrijf, de kosten om je werk opnieuw te doen, opzet en schade door een motorvoertuig.
Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Een BAV dekt de gevolgen van fouten in je werk, zoals een verkeerd advies waardoor je klant financiële schade lijdt. Dat is vooral relevant als je adviseert, ontwerpt of rekent: denk aan consultants, ICT’ers, ontwerpers en coaches. Een AVB dekt verkeerd advies meestal juist niet, dus voor die beroepen is een BAV de logische aanvulling.
Arbeidsongeschiktheid: het grootste risico voor zzp’ers
Als werknemer ben je via je werkgever verzekerd als je langdurig ziek wordt. Als zelfstandige ben je dat niet automatisch. Word je ziek of krijg je een ongeluk, dan stopt je inkomen, terwijl je vaste lasten gewoon doorlopen. Voor veel zzp’ers is dit dan ook het grootste financiële risico.
Je hebt een paar mogelijkheden om je hiertegen te beschermen:
- Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) bij een verzekeraar. Je kiest zelf onder meer het verzekerde bedrag en de wachttijd voordat de uitkering ingaat. Hoe langer de wachttijd, hoe lager meestal de premie.
- Een schenkkring of broodfonds. Een groep ondernemers spreekt af elkaar bij ziekte een tijd financieel te steunen. Dit is geen verzekering en de duur van de steun is beperkt.
- Een vrijwillige verzekering bij het UWV. Deze is alleen mogelijk als je vanuit loondienst of een uitkering start en aan de voorwaarden voldoet. Je moet die volgens het UWV aanvragen binnen 13 weken nadat je verplichte werknemersverzekering is gestopt.
- Zelf een buffer opbouwen. Geen verzekering, maar wel een manier om een korte periode van ziekte op te vangen.
Komt er een verplichte verzekering voor zelfstandigen?
De overheid werkt aan een basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen. Het wetsvoorstel is in maart 2026 bij de Tweede Kamer ingediend en is in oktober 2026 nog in behandeling. Volgens de stukken komt er een premie die afhangt van je inkomen en een mogelijkheid om je af te melden (opt-out) als je al op een andere manier goed verzekerd bent. Een definitieve ingangsdatum is nog niet vastgesteld, en de details kunnen tijdens de behandeling nog veranderen. Houd daarom de berichtgeving van de Rijksoverheid in de gaten voordat je een langlopende verzekering afsluit.
Andere verzekeringen om te overwegen
Naast aansprakelijkheid en arbeidsongeschiktheid zijn er nog een aantal verzekeringen die afhankelijk van je situatie nuttig kunnen zijn:
| Verzekering | Wat dekt het? | Vooral nuttig voor |
|---|---|---|
| Inventaris- of goederenverzekering | Schade aan je bedrijfsspullen, bijvoorbeeld door brand, diefstal of waterschade | Ondernemers met dure apparatuur, gereedschap of voorraad |
| Rechtsbijstandsverzekering | Juridische hulp bij een conflict, bijvoorbeeld met een klant of leverancier | Ondernemers die veel met contracten en opdrachtgevers werken |
| Bedrijfsschade- of omzetverzekering | Inkomstenverlies als je tijdelijk niet kunt werken door schade aan je bedrijf | Ondernemers met een eigen pand, winkel of werkplaats |
| Cyberverzekering | Schade door een hack, datalek of digitale aanval | Ondernemers die veel klantgegevens of een webshop beheren |
| Opstalverzekering | Schade aan het gebouw zelf | Ondernemers met een eigen bedrijfspand |
Werk je vanuit huis? Check dan of je zakelijke spullen onder je inboedelverzekering vallen. Vaak is dat beperkt of helemaal niet het geval. Ook pensioen is iets om aan te denken: als zelfstandige bouw je niet automatisch pensioen op via een werkgever, dus dat moet je zelf regelen.
Tip
Maak een lijstje van alles wat er in je werk mis kan gaan en schrijf per risico op wat het je zou kosten. Kun je een schade zelf betalen zonder dat je bedrijf in de problemen komt, dan is een verzekering misschien niet nodig. Zou één schadegeval je bedrijf kunnen beëindigen, dan wel.
Welke verzekeringen heb ik nodig als ondernemer? Zo bepaal je het
Er is geen vast lijstje, maar je komt een heel eind met deze vragen:
- Wat zijn de grootste risico’s in mijn werk? Kun je iets beschadigen, iemand verwonden of een duur advies verkeerd geven?
- Wat eisen mijn opdrachtgevers of beroepsorganisatie? Kijk in contracten en algemene voorwaarden.
- Wat gebeurt er met mijn inkomen als ik een paar maanden niet kan werken? Heb je een partner met een inkomen, een buffer of ben je volledig afhankelijk van je eigen omzet?
- Welke spullen heb ik nodig om te werken? Wat kost het om die te vervangen?
- Wat kan ik zelf dragen? Een hoger eigen risico verlaagt vaak de premie.
Vergelijk bij het afsluiten niet alleen de premie, maar ook de voorwaarden: wat is uitgesloten, hoe hoog is het eigen risico en wat is het maximaal verzekerde bedrag? Laat je bij twijfel adviseren door een onafhankelijk verzekeringsadviseur, zeker bij een arbeidsongeschiktheidsverzekering, omdat je daar vaak lang aan vastzit.
Zo pak je het aan
Begin met de verplichte verzekeringen en kijk daarna naar aansprakelijkheid, omdat opdrachtgevers daar vaak naar vragen. Bepaal vervolgens hoe je jezelf wilt beschermen tegen inkomensverlies bij ziekte. Start je vanuit loondienst, kijk dan snel naar de vrijwillige verzekering bij het UWV, omdat de termijn van 13 weken beperkt is.
Zet de premies als vaste kosten in je begroting en plan elk jaar een moment om je verzekeringen opnieuw te bekijken, bijvoorbeeld tegelijk met je jaarplanning. Bewaar je polissen digitaal op één plek. Premies voor zakelijke verzekeringen zijn vaak aftrekbaar als bedrijfskosten; bespreek dat bij je eerste gesprek met een boekhouder. Wil je zien waar verzekeringen in het grotere geheel passen, bekijk dan het stappenplan voor het starten van je bedrijf.
Veelgestelde vragen
Wettelijk verplicht zijn de zorgverzekering en een WA-verzekering als je een (bedrijfs)auto hebt. Voor bepaalde beroepen, zoals advocaten, accountants en architecten, is ook een beroepsaansprakelijkheidsverzekering verplicht. Daarnaast kan een opdrachtgever een verzekering eisen.
Een AVB dekt schade die je bij een ander veroorzaakt, zoals een beschadigde vloer of letsel. Een BAV dekt de financiële gevolgen van fouten in je werk, zoals verkeerd advies. Welke je nodig hebt, hangt af van het soort werk dat je doet.
Op dit moment niet. De overheid werkt wel aan een basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen; het wetsvoorstel is in 2026 ingediend bij de Tweede Kamer, maar een ingangsdatum staat nog niet vast. Check de actuele stand bij de Rijksoverheid.
Dat kan als je vanuit loondienst of een uitkering start en aan de voorwaarden voldoet. Je moet de vrijwillige verzekering aanvragen binnen 13 weken nadat je verplichte verzekering als werknemer is gestopt.
Premies voor zakelijke verzekeringen, zoals een aansprakelijkheidsverzekering, zijn meestal aftrekbaar als bedrijfskosten. Voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering gelden andere regels. Laat je hierover adviseren door een boekhouder.